Vaka Çalışması · Perakende
Optail Replenishment: satan ürünün yerine depodan mağazaya otomatik besleme
Ekim 2024'te canlıya aldığımız replenishment, satış hızına göre depodan mağazaya akışı yönetiyor: kaç haftalık cover, minimum lot, hangi depo, hangi mağaza grubu. İlk iki ayda replenishment'ın üçte ikisi Optail'den geldi; 2025'te ayakkabıda %95'e yaklaştı. Her replenishment'ın satışa dönüp dönmediği ölçülüyor — Optail'in satışa dönme oranı manuel ve geçen yıldan yüksek.
- ~%95
- Otomasyon
- ~1,5×
- Satışa dönme
- %25
- Daha az sevk
- 2
- Parametre
2025 ayakkabı; ilk iki ayda ~%70
Optail vs manuel, kış sezonu ayakkabı
Yaklaşık aynı satışa, ilk sezonda
Kaç hafta cover · minimum lot
Problem
Bir mağazada satan ürünün yerine yenisi gelmezse raf boş kalır; yavaş satana stok gönderilirse depo boşalır, hızlı satan mağaza beklerken yavaş satanda ürün yığılır. Derimod’da bu karar her gün, mağaza mağaza, planlamacıların elinde veriliyordu — ve karar verildikten sonra o sevkiyatın satışa dönüp dönmediği izlenmiyordu.
Nasıl çalışır
Replenishment, Optail’in ikinci modülü; transfer altyapısının üzerine kuruldu. Aynı senaryo mantığı: kullanıcı algoritmayı ve tipini seçer, cinsiyet, ana kategori ve sezon grubunu girer, gönderici depoyu ve alıcı mağaza ya da mağaza grubunu belirler. Transferde alıcı ve gönderici cover vardı; replenishment’ta iki parametre yeter: kaç hafta ileriye cover ve minimum lot.
Algoritma veri ambarındaki güncel satış ve stok üzerinde çalışır: her mağaza–SKU için satış hızından hedef stok hesaplar, mevcut ve yoldaki stoku düşer, ihtiyacı depo stokuyla karşılar. Depo yetmezse potansiyeli yüksek mağaza önce alır. Sonuç mağaza × ürün × beden kırılımında; onaylanan öneri AX’a sevk emri olarak gider.
Özel durumlar ekranı, kuralı hiyerarşinin herhangi bir seviyesinde değiştirmeye ya da hariç tutmaya yarar: otomatik replenishment yapılmayacak ürün listesi, belirli mağaza grupları, web satışı için ayrı davranış. Çalışma emirleri düzenli senaryoları zamanlar; planlamacı sabah geldiğinde öneri hazırdır. Bir çalışma emrinde iki farklı algoritma olamaz — replenishment ile transfer ayrı prosedürlerden beslenir, karışmaz.
Ölçmek
Bir replenishment’ın “başarılı” olması ne demek? Tanımı baştan koyduk: ilk girdi hareketi ilk çıktı hareketine bağlanır. Mağazaya 2 adet giden üründen belirli sürede 1 adet satıldıysa o sevkiyatın başarısı %50’dir. Aynı ölçüm ilk sevkiyat, replenishment ve transfer için ayrı ayrı, Optail ve manuel için ayrı ayrı, geçen yılın aynı dönemi (LFL) için de yapılır.
Sonuçlar YK’ya sunulan raporlarda yuvarlanmış hâliyle:
| Dönem | Otomasyon | Satışa dönme · Optail | Manuel | LFL |
|---|---|---|---|---|
| Ekim–Kasım 2024 · ayakkabı | ~%70 | %30 | %20 | %24 |
| Ekim–Kasım 2024 · çanta | ~%45 | ~%50 | ~%28 | ~%36 |
| 2025 kış · ayakkabı, sezon sonu 3 ay | ~%95 | ~%46 | ~%30 | ~%36 |
| 2025 kış · çanta | ~%50 | ~%63 | ~%36 | ~%50 |
İlk sezonda otomatik replenishment, manuel döneme göre yaklaşık %25 daha az sevk oluşturup yaklaşık aynı adette satışa döndü. En çok manuel müdahale edilen mağazalar ile en otomatik mağazalar karşılaştırıldığında otomatik grup satış adedinde öndeydi — ziyaretçi düşerken.
Bir örnek: Kasım indiriminden önce stokun mağazalara toptan gönderilip sonra sınırlı destek verildiği geçen yılın aksine, 2024’te sevkiyat gün gün, potansiyeli yüksek mağazalara yapıldı; satış ve stok grafiği paralel gitti.
Neden böyle
- Başarı tanımı algoritmadan önce. Ölçüm yoksa “otomatik iyi mi” sorusu fikir tartışması olur; ilk girdi–ilk çıktı bağı bunu sayıya çevirdi.
- Az parametre. Kaç hafta ve minimum lot; gerisi özel durumlarda. Planlamacı iki sayıyı anlar ve sahiplenir.
- Otomasyon oranı hedef değil, sonuç. Oran, planlamacılar önerileri düzeltmeyi bıraktıkça kendiliğinden yükseldi; düzeltmeler kurala dönüştü.